Ja — volwassenen kunnen hun pupilafstand (PD) met hun telefoon meten, het makkelijkst met een app op een iPhone met Face ID, die het gezicht in 3D meet met de TrueDepth-camera aan de voorkant. In gepubliceerd onderzoek zaten de betere PD-apps gemiddeld zo’n halve millimeter naast de klinische meting, maar losse metingen konden 2–3 mm afwijken: goed genoeg voor een gewone enkelvoudige bril, niet voor multifocale glazen, een sterk recept, kinderen of ogen die niet recht staan.

Andere telefoons komen er met een selfie en een pasje tegen je gezicht als maatstaf — dat werkt, maar laat meer ruimte voor fouten. Wij maken zelf een PD-app voor de iPhone, weeg ons advies dus met dat in je achterhoofd; de nauwkeurigheidscijfers hieronder komen uit onafhankelijk onderzoek naar andere apps, niet naar de onze.

Er zijn vier manieren om aan het getal te komen, en ze passen bij verschillende mensen:

Een app op een iPhone met Face ID leest je PD af uit een 3D-model van je gezicht. Geen pasje, geen liniaal, ongeveer een minuut — en de betere apps geven ook je PD voor dichtbij en een waarde per oog.
Een selfie met een pasje als maatstaf werkt met de camera van elke telefoon of laptop, en veel online opticiens bieden er een aan, Mister Spex bijvoorbeeld. Zo’n tool is zo goed als de manier waarop je het pasje vasthoudt.
Een liniaal en een spiegel hebben geen telefoon nodig, maar wie zichzelf zo meet, herhaalt zijn eigen meting slechts tot op zo’n ±4 mm.
Een opticien meet hem in een paar seconden met een pupilmeter — de gebruikelijke referentie in de onderzoeken hieronder — en is de juiste route bij multifocale glazen, een sterk recept en kinderen.

Wat kan een telefoon meten, en wat niet?

Eén ding meet een telefoon goed: de rechte afstand tussen de middens van je pupillen, oftewel je PD voor veraf. Goede apps geven daarnaast je PD voor dichtbij — zo’n 3 mm kleiner, voor een leesbril — en een monoculaire PD per oog, de afstand van het midden van je neus tot elke pupil.

Hoe goed een telefoon dat doet, hangt ervan af of hij diepte kan meten. Een platte foto heeft geen schaal: hij kan een groot gezicht ver weg niet onderscheiden van een klein gezicht dichtbij. De TrueDepth-camera van iPhones met Face ID — elke iPhone sinds de iPhone X, behalve de SE-modellen — projecteert duizenden onzichtbare puntjes en maakt daar een dieptekaart van je gezicht van. De millimeters worden dus gemeten, niet geschat.

Telefoons zonder dieptecamera — de iPhone SE en de meeste Android-telefoons — moeten de schaal ergens anders in het beeld vandaan halen. Meestal is dat een pasje tegen je gezicht: een bankpas, of een ander pasje van hetzelfde formaat zoals je rijbewijs, is volgens internationale norm 85,6 mm breed. Sommige tools gebruiken in plaats daarvan je iris, in de veronderstelling dat iedere iris even groot is. Dat klopt bijna: onderzoek van Google naar iris-tracking zet de horizontale irisdiameter over een brede bevolking op 11,7 ± 0,5 mm. Maar die ±0,5 mm is op zichzelf al ±4% schaalfout — bijna ±3 mm bij een gangbare PD van 63 mm.

Er zijn twee dingen die een PD-meting met je telefoon je niet geeft:

De montagehoogte voor multifocale en bifocale glazen: waar je pupil zit in het montuur dat je hebt gekozen. Die verschilt per montuur en wordt dus gemeten met dat montuur op je neus, niet aan je blote gezicht.
Je sterkte. De PD vertelt het lab waar het midden van elk glas moet komen, maar niets over de sterkte die je nodig hebt. Een PD-app vervangt geen oogmeting.

Hoe dicht komt een telefoon bij de opticien?

Dichterbij dan zijn reputatie doet vermoeden, volgens het gepubliceerde bewijs — met een duidelijke grens aan wat er getest is.

Onderzoek	Wat getest werd	Vergeleken met	Uitkomst
Jung & Chu, 2024 — 40 volwassenen	Eye Measure, een iPhone-app	Klinische pupilmeter	Gemiddeld 0,6 mm verschil; 95% van de metingen tussen 2,9 mm eronder en 1,7 mm erboven
Han et al., 2023 — 44 volwassenen van 20 tot 75	Drie apps uit de App Store: Warby Parker, Eye Measure, PDCheck AR	Digitale pupilmeter	Gemiddelde fout zo’n 0,5 mm voor Warby Parker en Eye Measure, 1,4 mm voor PDCheck AR
Farsi et al., 2026 — 90 volwassenen van 20 tot 50	De app van Warby Parker	Een autorefractometer en een onderzoeker met liniaal	Gemiddeld 0,4 mm verschil met de autorefractometer, 98,8% van de mensen binnen 2 mm; toch vinden de auteurs dat de uitkomst van een app niet de enige basis voor een klinische beslissing mag zijn
McMahon et al., 2012 — 52 deelnemers	Een vroege app op een iPod, en mensen die zichzelf in de spiegel maten	Klinische pupilmeter	De app was de minst herhaalbare methode, ongeveer ±6,5 mm; de spiegel ongeveer ±4 mm

Je kunt de tabel op twee niveaus lezen. De gemiddelden — rond een halve millimeter bij de betere apps — laten zien dat de methode werkt. Voor één persoon met één meting telt de spreiding: in het onderzoek uit 2024 viel 95% van de metingen tussen 2,9 mm onder en 1,7 mm boven de pupilmeter. Daarom meet je twee keer, niet één keer.

Wat deze onderzoeken niet dekten, telt ook: de drie recente onderzoeken testten alleen volwassenen, drie van de vier sloten mensen met scheelzien uit, en geen enkel onderzoek testte onze app. Wij maken Pupillary Distance en hebben die niet formeel getest tegen een pupilmeter, dus de cijfers beschrijven wat telefoonapps hebben gehaald, geen belofte voor de onze. De langere versie — ook waarom de uitkomst uit 2012 er zo anders uitziet — staat in hoe nauwkeurig zijn pupilafstand-apps?

Optie 1: een app op een iPhone met Face ID

De snelste route als je de telefoon hebt. Bril af, de iPhone houden op de afstand die de app vraagt, gelijkmatig licht, kijken in de camera aan de voorkant — en de app leest de afstand af uit zijn 3D-model van je gezicht. Geen pasje dat plat moet liggen, geen oog dat dicht moet.

Drie dingen onderscheiden de ene app van de andere:

Wat hij teruggeeft. Eén PD voor veraf is genoeg voor een gewone afstandsbril. Een leesbril vraagt de PD voor dichtbij; multifocale glazen en een sterk recept vragen een monoculaire waarde per oog. De app uit het onderzoek van 2024 gaf helemaal geen monoculaire PD.
Of hij herhaalbaar meet. Meet twee keer. Liggen twee metingen van dezelfde app meer dan ongeveer een millimeter uit elkaar, controleer dan het licht en meet een derde keer.
Waar je gezichtsgegevens heen gaan. Een PD-app heeft je camera nodig. Kijk of hij metingen op de telefoon houdt of ze uploadt.

Onze keuze: Pupillary Distance voor iPhone — die maken we zelf. De app meet met de TrueDepth-camera aan de voorkant, geeft PD voor veraf, PD voor dichtbij en monoculaire PD links en rechts in één keer, en houdt elke meting op je iPhone: geen account, geen advertenties, niets wordt geüpload. Je hebt een iPhone met Face ID en iOS 16 of nieuwer nodig; downloaden is gratis, het meten van je PD hoort bij een abonnement. De app zit niet in de onderzoeken hierboven, dus meet twee keer en behandel de uitkomst als elke telefoonmeting: goed voor een bril voor elke dag, een startpunt voor multifocale glazen. Download in de App Store.

Stap voor stap — van de app openen tot de getallen invullen bij het afrekenen — staat in meet je pupilafstand online met je telefooncamera.

Optie 2: een selfie met een pasje als maatstaf

Dit werkt met de camera van elke telefoon en met de webcam van je laptop, en veel online opticiens bieden een eigen versie. Bij Mister Spex bijvoorbeeld leg je een pasje van creditcardformaat plat tegen je voorhoofd en kijk je recht in de camera; de software schaalt het beeld aan de hand van de bekende breedte van het pasje. Lukt dat niet, dan kun je er ook een portretfoto insturen. Wat elke winkel precies vraagt, lees je in PD invullen bij online opticiens.

Het werkt, maar elke fout in hoe je het pasje vasthoudt, gaat mee. Scheef, niet helemaal tegen je gezicht of in een ander vlak dan je pupillen, en de fout komt rechtstreeks in de uitkomst terecht. We vonden geen onafhankelijk, peer-reviewed onderzoek dat zulke pasjestools vergelijkt met een pupilmeter, dus we kunnen er geen getal op plakken. Gebruik je er een, meet dan drie keer en vergelijk de metingen met elkaar — en met een liniaal.

Een gewone selfie zonder pasje kan op zichzelf geen millimeters geven. Een tool die het zonder pasje doet, schat de schaal uit je gezicht, bijvoorbeeld uit de grootte van je iris — en dan is het probleem van ±4% van hierboven terug.

Zonder telefoon: liniaal of opticien

Een liniaal en een spiegel kosten niets. Ga op zo’n 20 cm van een spiegel staan, houd een millimeterliniaal tegen je voorhoofd en lees af van de ene pupil naar de andere, één oog tegelijk. Reken op spreiding: in het onderzoek uit 2012 herhaalden deelnemers hun eigen spiegelmeting slechts tot op zo’n ±4 mm, dus meet drie keer en neem het gemiddelde. De PD-liniaal om te printen print op ware grootte, en pupilafstand zelf meten legt de spiegelmethode en de methode met een helper uit.

Bij de opticien — Pearle, Hans Anders, Specsavers of de zaak om de hoek — duurt de meting een paar seconden, meestal met een pupilmeter, het instrument dat de meeste onderzoeken hierboven als referentie nemen. Laat je toch al een oogmeting doen, vraag dan of ze je PD noteren: hij ontbreekt vaak op je brilrecept, omdat het een aanmeetgegeven is en geen onderdeel van de oogmeting, en in Nederland en België is er geen verplichting om hem te noteren.

Wanneer is een telefoon niet genoeg?

In vier gevallen, elk om een reden die het bewijs ondersteunt:

Multifocale of bifocale glazen. Die vragen een monoculaire PD per oog en een montagehoogte, gemeten in het gekozen montuur. Een oogarts die antwoordt voor de American Academy of Ophthalmology merkt op dat multifocale glazen met een hoge plus- of minsterkte al problematisch kunnen zijn bij een kleine PD-afwijking.
Een sterk recept. Een gedecentreerd glas werkt als een prisma, en dat prisma groeit met de sterkte: 3 mm ernaast geeft bij −1,00 D ongeveer 0,3 prismadioptrie, dezelfde 3 mm bij −5,00 D ongeveer 1,5. De 2–3 mm die een telefoonmeting er in het slechtste geval naast kan zitten, wegen daar veel zwaarder — meer in hoe belangrijk is pupilafstand?
Een kind. Geen van de recente onderzoeken nam kinderen mee, en de PD van een kind groeit nog. Onze gids over pupilafstand bij kinderen raadt aan hem bij elke bestelling door de opticien te laten meten.
Ogen die niet recht staan. Alle drie de onderzoeken die het vermelden, sloten mensen met scheelzien uit, en de auteurs van het onderzoek uit 2024 manen tot voorzichtigheid bij een afwijkende oogstand. Kijk je scheel, laat je PD dan door een opticien meten.

Hoe controleer je een meting met je telefoon?

Meet twee keer. Twee metingen van een goede app horen dicht bij elkaar te liggen. Zo niet: bril af, gelijkmatig licht, stilhouden en opnieuw meten.
Controleer het bereik. De meeste volwassenen zitten tussen ongeveer 50 en 75 mm, gemiddeld rond 63 mm. De PD-calculator vergelijkt je getal met de gepubliceerde verdeling bij volwassenen; een uitkomst buiten het bereik is een reden om opnieuw te meten, geen bewijs van een probleem.
Vergelijk dichtbij met veraf. Je PD voor dichtbij ligt zo’n 3 mm onder die voor veraf. Een veel groter of kleiner verschil wijst op een fout.
Controleer of de waarden per oog optellen. Monoculaire PD links plus rechts hoort samen je PD voor veraf te zijn.
Vergelijk met een oud getal. Bij volwassenen verandert de pupilafstand nauwelijks, dus een getal van de opticien of uit een eerdere bestelling hoort dicht in de buurt te zitten.

In één zin

Ja: de betere telefoonapps zitten gemiddeld zo’n halve millimeter naast een klinische meting, een selfie met een pasje geeft een schatting, en multifocale glazen, een sterk recept, kinderen en scheelzien horen nog altijd bij de opticien. Op een iPhone met Face ID is Pupillary Distance de onze.

Kan ik mijn pupilafstand meten met mijn telefoon?